3 trong số 4 tác phẩm đoạt giải thuộc thể loại văn xuôi. Giải văn học dịch cũng được trao cho một cuốn tiểu thuyết. Thơ ca năm thứ hai mất giải. Lý luận phê bình, như thường lệ, lại mất hút trong lễ tôn vinh thường niên của Hội Nhà văn VN.

Phiên họp của Ban chấp hành Hội sáng 5/11 đã công bố 4 tác phẩm đoạt giải gồm: Ngôi nhà xưa bên suối - tập truyện ngắn của Cao Duy Sơn, Sóng chìm - tiểu thuyết của Đình Kính, Tiếng khóc của nàng Út - tiểu thuyết của Nguyễn Chí Trung và tác phẩm dịch Tên tôi là Đỏ - của Orhan Pamuk do Phạm Viêm Phương và Huỳnh Kim Oanh chuyển ngữ. Ngoài Tên tôi là Đỏ - cuốn sách nổi tiếng của nhà văn đoạt giải Nobel Văn học 2006, các tác phẩm còn lại khá lạ tai đối với độc giả Việt Nam.

Trang bìa tiểu thuyết của Nguyễn Chí Trung.

Tiếng khóc của nàng Út là cuốn tiểu thuyết đầu tay của nhà văn đã ở vào tuổi 80 Nguyễn Chí Trung. Lấy bối cảnh vùng đất Quảng Ngãi những năm 1950, tác giả tái hiện một thời kỳ khó khăn, cam go của cuộc chiến tranh chống Mỹ. Qua những số phận, những sự kiện giàu giá trị lịch sử, tiểu thuyết khẳng định tính cách quật cường của những con người miền Trung. Sách do NXB Quân Đội ấn hành.

Cũng viết về đề tài chiến tranh, Sóng chìm của Đình Kính là câu chuyện về Tư Nhâm - một phụ nữ được cách mạng đưa vào hoạt động trong lòng địch với nhiệm vụ cung cấp tin tức nhằm phục vụ cho Những con tàu không số bí mật vận chuyển vũ khí vào chiến trường miền Nam. Đánh giá về hai cuốn tiểu thuyết đề cập đến một mảng đề tài đã cũ, nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Hội nhà văn VN - cho biết, Nguyễn Chí Trung và Đình Kính đều viết về chiến tranh khi đã có khoảng thời gian chiêm nghiệm nhất định. Họ khai thác sâu, đặt nhân vật vào những thử thách khốc liệt làm nảy sinh những bi kịch tột cùng.

Đứng cạnh hai cuốn tiểu thuyết khá dày dặn là tuyển tập chỉ gồm 7 truyện ngắn của nhà văn Cao Duy Sơn - Ngôi nhà xưa bên suối. Cuốn sách được đánh giá cao về khả năng khai thác độc đáo về đề tài miền núi. Anh cho biết: "Đây là mảng đề tài chủ yếu của tôi, tôi sẽ rất vụng khi viết về các đề tài khác". Cao Duy Sơn hiện làm việc tại Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam. Dù đã biết thông tin về giải thưởng được trao, anh khá thận trọng khi phát biểu: "Tôi chưa nhận được thông báo chính thức từ Hội, nên chưa dám bình luận gì". Nhà văn cho biết thêm, anh từng đoạt giải ba cuộc thi truyện ngắn Báo Văn Nghệ 2006 - 2007 với Hòn bi đá màu trắng - một tác phẩm cũng nằm trong tập truyện Ngôi nhà xưa bên suối.

Tác phẩm của nhà văn Đình Kính.

Năm qua, hàng loạt tập thơ mới vẫn liên tục được xuất bản. Hội Nhà văn Hà Nội vừa tôn vinh Thơ Trần Dần (Trần Dần) và Vệt trăng và cánh cửa (Hoàng Việt Hằng). Hội Nhà văn TP HCM năm nay trao giải cho tập Hát thơ. Còn Hội Nhà văn VN chỉ chọn được 3 tập vào chung khảo: U75 tự tình (Lê Đạt), Cõi lặng (Nguyễn Khoa Điềm), Phía bên kia cây cầu (Đinh Thị Như Thúy)... Đây là năm thứ hai, thơ không có giải. Các tập thơ được Hội Nhà văn tôn vinh gần đây nhất là Thương lượng với thời gian của Hữu Thỉnh (giải thưởng năm 2006) và Lô Lô của Ly Hoàng Ly (tặng thưởng 2006). Nhưng Ly Hoàng Ly từ chối sau khi vừa biết tin còn trong lễ trao giải, Chủ tịch Hội Nhà văn cũng xin được "miễn cho tôi nhận giải thưởng này".

Tình trạng mất mùa giải thưởng liên miên thuộc về lĩnh vực lý luận phê bình. Kể từ khi nhà nghiên cứu Nguyên An đoạt tặng thưởng Hội Nhà văn năm 2005 cho tập chân dung Một thoáng văn nhân, đã 3 năm liên tiếp, không một nhà phê bình, lý luận nào đoạt giải thưởng thưởng niên của Hội. Tập lý luận - phê bình duy nhất lọt vào chung khảo năm nay là Phía sau con chữ của Vũ Từ Trang. Khi được hỏi về tình trạng này, ông Nguyên An cho biết: "Tôi nghĩ, có thể những người tham gia xét giải chưa thực sự đọc hết những tác phẩm của anh em phê bình viết ra. Từ 2005 đến nay, cũng có một số tác phẩm phê bình - lý luận rất được. Còn việc chúng xứng đáng giải thưởng nào lại là chuyện khác".

Nhân dịp này, Hội Nhà văn đã họp và quyết định kết nạp thêm 19 tác giả vào Hội.

Theo VnExpress